Phục tráng và phát triển giống dưa chuột gai địa phương
- Thứ tư - 26/08/2026 21:28
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Giống dưa chuột gai là giống dưa bản địa có chất lượng thơm ngon, giòn, phẩm chất tốt, có giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên trong quá trình sản xuất, người dân tự để giống cho vụ sau chủ yếu dựa theo kinh nghiệm nên không đảm bảo dẫn đến làm mất đi đặc tính ưu việt của giống dưa chuột bản địa, giống không còn giữ được đặc tính di truyền ban đầu và có nguy cơ thoái hóa cao. Do vậy, Trung tâm giống Nông nghiệp đã thực hiện phục tráng giống dưa chuột gai nhằm khôi phục lại các đặc tính nông sinh học đặc trưng, độ đồng đều và năng suất cao ban đầu của giống góp phần, nâng cao hiệu quả sản xuất cho người dân.
Vụ Xuân 2026, Trung tâm thực hiện Đánh giá chọn lọc 100 dòng G1 tại Trạm giống nông nghiệp Vinh Hưng 1. Quy trình chọn lọc được áp dụng như sau:
+ Gai đoạn cây con: Tiến hành kiểm tra và nhổ bỏ (loại thải) ngay các cá thể có màu lá biến dị (xanh vàng), cây bị bệnh héo xanh hoặc cây sinh trưởng quá yếu.
+ Giai đoạn sau gieo 15 ngày: Tiếp tục tiến hành kiểm tra và nhổ bỏ những cây có tính trạng không phù hợp, cây sinh trưởng kém, cây bị sâu bệnh hại hoặc chống chịu yếu.
+ Giai đoạn sau gieo 25 ngày: Trên cơ sở các tính trạng trong bảng mô tả chọn lọc ra 100 cá thể tốt, mang đầy đủ các tính trạng trong mô tả. Tiến hành dùng bao cách ly chuyên dụng bao hoa đực và hoa cái, thụ phấn nhân tạo bằng tay để bảo vệ độ thuần, tránh tạp giao sau khi thụ phấn đánh dấu treo biển để theo dõi.
+ Thu hoạch quả thương phẩm: Đây là lúc chấm điểm gắt gao nhất. Cây nào có quả bị mất gai, vỏ vàng hoặc ăn thử bị đắng sẽ bị hạ biển, loại bỏ hoàn toàn, không lấy hạt.
+ Thu hạt G1: Chỉ thu hoạch những quả chín sinh học trên các cây đạt điểm tối ưu để lấy hạt làm vật liệu siêu nguyên chủng cho thế hệ G2.
+ Gai đoạn cây con: Tiến hành kiểm tra và nhổ bỏ (loại thải) ngay các cá thể có màu lá biến dị (xanh vàng), cây bị bệnh héo xanh hoặc cây sinh trưởng quá yếu.
+ Giai đoạn sau gieo 15 ngày: Tiếp tục tiến hành kiểm tra và nhổ bỏ những cây có tính trạng không phù hợp, cây sinh trưởng kém, cây bị sâu bệnh hại hoặc chống chịu yếu.
+ Giai đoạn sau gieo 25 ngày: Trên cơ sở các tính trạng trong bảng mô tả chọn lọc ra 100 cá thể tốt, mang đầy đủ các tính trạng trong mô tả. Tiến hành dùng bao cách ly chuyên dụng bao hoa đực và hoa cái, thụ phấn nhân tạo bằng tay để bảo vệ độ thuần, tránh tạp giao sau khi thụ phấn đánh dấu treo biển để theo dõi.
+ Thu hoạch quả thương phẩm: Đây là lúc chấm điểm gắt gao nhất. Cây nào có quả bị mất gai, vỏ vàng hoặc ăn thử bị đắng sẽ bị hạ biển, loại bỏ hoàn toàn, không lấy hạt.
+ Thu hạt G1: Chỉ thu hoạch những quả chín sinh học trên các cây đạt điểm tối ưu để lấy hạt làm vật liệu siêu nguyên chủng cho thế hệ G2.
Các dòng sau khi thu hoạch tại Trạm giống Nông nghiệp Vinh Hưng I
Các dòng G1 sau khi được chọn lọc
Kết quả quá trình phục tráng chọn lọc các dòng G1 đã chọn được 50 dòng G1 đáp ứng được đầy đủ các tính trạng đặc trưng của giống dưa chuột gai bản địa. Các cá thể G1 đạt yêu cầu được dùng làm vật liệu chọn lọc dòng G2 vụ tiếp theo.
Tin, ảnh: Phòng Kỹ thuật cây trồng , Trung tâm giống Nông nghiệp